مادر شدن

بسیاری از مادران پس از زایمان از چند روز تا چند هفته اول احساس خستگی و افسردگی دارند . تولد بچه با تغییرات زیادی در زندگی مادر همراه است و تطابق با این وضع جدید نیاز به گذشت زمان دارد . این تغییر کوچک در خلق و خوی مادر شایع بوده و بیماری تلقی نمی شود . از هر 10 خانم 8 نفر بعد از زایمان دچار این حالت می شوند .

افسردگی با شدت بیشتر نسبتاً شایع بوده و در چند هفته تا چند ماه بعد از زایمان دیده می شود و از هر 10 خانم یک نفر بعد از زایمان به آن دچار می شود. از هر 1000 نفر خانم بعد از زایمان 1 نفر دچار بیماری حاد روانی می شود که باید در بیمارستان بستری و درمان شود . به نظر می رسد افسردگی به علت کاهش ناگهانی مقدار هورمون های موجود در خون که توسط جفت ساخته می شوند ، ایجاد می شود تغییر میزان این هورمون ها ممکن است افسردگی و حتی بیماری روانی شدیدی در مادر ایجاد کند .

اغلب خانم هایی که بعد از زایمان دچار افسردگی می شوند ، از قبل مستعد ابتلا به افسردگی بعد از زایمان بوده اند . افسردگی بعد از زایمان می تواند ارثی و فامیلی هم باشد . سایر عوامل ایجاد کننده این حالت مثل احساس تنها شدن یا ناکفایتی و نگرانی درباره مسئولیت های جدید ، می توانند استرس ایجاد کرده و بدنبال آن افسردگی ایجاد شود . به نظر می آید این حالات در مادرانی که احساس تنهایی برای نگهداری نوزاد دارند و یا از حمایت کافی همسر بی بهره اند، بیشتر باشد . همچنین مادرانی که دورانی سخت و همراه با مشکل را در کودکی و نوجوانی پشت سر گذارده اند زمینه بیشتر برای ابتلا دارند .

مادری که دچار افسردگی بعد از زایمان شده است ، شدیدا” باید حمایت روحی شود ، این کار از طریق همسر، دوستان و بستگان او قابل انجام است . مادر را هیچ گاه نباید تنها گذاشت و باید تا حدی که امکان دارد استراحت کند

 کمبود خواب به علت مواظبت از نوزاد ، خستگی از یک زایمان طولانی ، یا وجود زخم های دردناک ( مثل زخم سزارین) می توانند این حالت را شدید تر کنند ، مادرانی که زایمان سخت و طولانی داشته اند بیشتر دچار افسردگی بعد از زایمان می شوند و چنانچه استرسی از طرف همسر نیز در این زمان اضافه شود امکان دارد که افسردگی بعد از زایمان شروع شده و یا بدتر شود . بعضی از خانم ها بعد از زایمان دچار اضطراب می شوند و ممکنست حالت های حمله ای وحشت و ترس و بیقراری و تنگی نفس پیدا کنند . اگر این حالت های حمله ای ترس درمان نشوند نهایتا” افسردگی ایجاد می شود .

اگر چه که علت دقیق ایجاد بیماری روانی شدید شناخته نشده است ، ولی وجود سابقه افسردگی می تواند عامل بیماری روانی شدید فعلی باشد.

علائم افسردگی بعد از زایمان 3 تا 10 روز بعد از زایمان پیدا می شود پس از شروع علائم ، ظرف 5 روز علائم بسیار شدید می شوند . بیقراری ، گریه ، خستگی و تحریک پذیری و فقدان قدرت تمرکز فکر، اختلال در خوابیدن ، بی اشتهایی و عدم توانائی در انجام کارهای نوزاد و روزانه از علائم این بیماری هستند .افسردگی بعد از زایمان ممکن است در هر زمانی و در طی 6 ماه اول بعد از زایمان ایجاد شود . مادری که دچار افسردگی بعد از زایمان شده است ، شدیدا” باید حمایت روحی شود ، این کار از طریق همسر، دوستان ، کارفرما و بستگان او قابل انجام است . مادر را هیچ گاه نباید تنها گذاشت و باید تا حدی که امکان دارد استراحت کند .

افسردگی

چنانچه افسردگی خیلی خفیف باشد نیازی به درمان دارویی ندارد و انجام اقدامات حمایتی کافی می باشد و این حالت خود بخود بهبودی می یابد .اگر علائم افسردگی متوسط یا زیاد باشد و مادر نتواند کار روزانه خود را انجام دهد، علاوه بر اقدامات حمایتی ، مراجعه به پزشک و درمان دارویی و روان درمانی ، لازم است .

چگونه می توانم بفهمم که دچار افسردگی پس از زایمان شده ام؟

پزشک شما بهتر از هر فرد دیگر تشخیص خواهد داد که شما دچار این اختلال شده اید یا خیر. خودتان نیز ممکن است متوجه علائمی بشوید که عبارتند از:

بی خوابی

تمایل به گریه یا اندوه شدید که تمام روز ادامه داشته باشد

کاهش علاقه نسبت به انجام بسیاری از فعالیت ها

اشکال در تمرکز حواس

تغییر اشتها

اضطراب

اختلالات خلق و تحریک پذیری

احساس گناه شدید

حملات پانیک (علائم آن عبارتند از افزایش تعداد ضربانات قلب، سرگیجه، منگی، احساس وقوع یک اتفاق ناگوار)

افکار خودکشی

مهم است که تفاوت بین تغییرات طبیعی احساسات بدنبال تولد نوزاد را با حالاتی که نیاز به درمان و حمایت های بعدی دارد، بدانید. این تنها احساس شما نیست که نشان می دهد اشکالی وجود دارد بلکه شدت و تعداد دفعات آن احساس و مدتی که طول می کشد بسیار حائز اهمیت است. به عبارت دیگر بسیاری از مادران جدید در طول ماه های اول پس از تولد نوزاد احساس اندوه و اضطراب دارند. ولی اگر شما تمام روز در حال گریه کردن هستید و این حالت چند روز متوالی طول می کشد و نیز دچار حملات پانیک می شوید، حتماً باید به پزشک مراجعه کنید.

 

مادرانی که زایمان سخت و طولانی داشته اند بیشتر دچار افسردگی بعد از زایمان می شوند و چنانچه استرسی از طرف همسر نیز در این زمان اضافه شود امکان دارد که افسردگی بعد از زایمان شروع شده و یا بدتر شود .

اگر افسردگی شدید باشد یا بیماری شدید روانی ایجاد شده باشد ، بیمار باید در بیمارستان بستری و درمان شود . معمولاً نوزاد نیز باید همراه مادر بستری شود و تماس مادر با او قطع نشود .

در صـورتیـکه قبلاً دچار افسـردگی پس از زایمان شده اید، چگونه می توانید از وقوع مجدد آن پیشگیری کنید؟

آیا قبلاً دچار افسردگی پس از زایمان شده اید؟ در این صورت شانس ابتلا شما در هر بار بارداری 50–50 است بنابراین بهتر است خود را برای این احتمـال آماده سـازید. آمادگی به شما قدرت می بخشد وضعیت را بهتر کنترل کنید و احتمال عود را نیز کاهش داده در صورت بروز علائم، از شدت آنها می کاهد.

شما می توانید در دوران بارداری اقدامات مهمی انجام دهید تا احتمال بروز این بیماری را با شدت قبل کاهش دهید:

 

با تمام پزشکان و دست اندکارانی که در دفعه قبل به شما کمک کردند تماس بگیرید. این افراد ممکن است شامل پزشک شخصی شما، درمانگر شما و یا روانپزشک شما باشند. موضوع را با آنها در میان بگذارید و راه حلی را برگزینید که مورد موافقت همه باشد.

 با همسر خود در رابطه با مشکل خود صحبت کنید. آنچه را که دفعه قبل باعث کمک به شما شده است و نیز آنچه را که به شما کمک نکرده است با او در میان بگذارید. یک برنامه حمایتی ایجاد کنید. چه کسی باید به شما کمک کند؟ مادر؟ مادر شوهر؟، پرستار بچه؟  سایر دوستان یا اعضای خانواده؟

از بروز هر گونه خستگی یا استرس بپرهیزید. استراحت کافی، غذای مناسب و ورزش را فراموش نکنید.

برای فعالیت های خود محدودیتی قائل شوید. از کار بیش از حد بپرهیزید، چه در دوران بارداری و چه پس از زایمان. فعالیت بیش از حد شما را خسته می کند و احتمال بروز افسردگی را افزایش میدهد.

 

ماهنامه کودک

نی نی سایت

فراوری و تنظیم: کهتری

 

گفتگوی حجت الاسلام والمسلمین دهنوی پیرامون وضعیت ویژه خانمها در دوران بارداری و بعد از زایمان را در بانک صوتتبیان بشنوید.

 



تاريخ : دوشنبه ۱ آذر ۱۳۸٩ | ٢:٤۸ ‎ب.ظ | نویسنده : Faezeh | نظرات ()
.: Weblog Themes By VatanSkin :.